Çernobil'de "Mavi köpekler" görüldü: Bilim insanları nedenini araştırıyor

Ukrayna'daki Çernobil Nükleer Felaketi sahasında yaşayan bazı köpeklerin tüylerinin maviye dönmesi, araştırmacıların dikkatini çekti. Olay, bölgede gönüllü olarak faaliyet gösteren Dogs of Chernobyl (Çernobil'in Köpekleri) adlı yardım grubunun sosyal medyada paylaştığı görüntülerle ortaya çıktı.

Videolarda, yasak bölgede serbestçe dolaşan en az bir köpeğin tüylerinin tamamen maviye döndüğü görülüyor. Gruptan yapılan açıklamada, “Geçen hafta mavi değillerdi. Nedenini bilmiyoruz. Durumu anlamak için yakalamaya çalışıyoruz. Büyük ihtimalle bir tür kimyasala temas ettiler” ifadelerine yer verildi.

Köpekler sağlıklı görünüyor

Yetkililer, renk değişiminin endişe verici göründüğünü ancak köpeklerin genel olarak aktif ve sağlıklı olduklarını bildirdi. Olası bir kimyasal kirlenmenin kaynağını belirlemek üzere örnek toplanacağı açıklandı.

Nükleer felaketin torunları

1986’daki Çernobil Nükleer Felaketi sonrasında insanlar bölgeden tahliye edilmiş, evcil hayvanlar ise geride kalmıştı. Günümüzde bölgede yaşayan yüzlerce köpek, o dönemde bırakılan hayvanların torunları olarak kabul ediliyor.
2017 yılından bu yana faaliyet gösteren Dogs of Chernobyl ekibi, her yıl yaklaşık 700 köpeğe yiyecek, bakım ve tıbbi destek sağlıyor.

Uzmanlara göre Çernobil Dışlama Bölgesi’nde (CEZ) hâlâ 11,28 milirem seviyesinde radyasyon ölçülüyor. Bu değer, insanlar için izin verilen dozun yaklaşık altı katı.

Kimyasal mı, evrim mi?

Sosyal medyada bazı kullanıcılar, mavi tüylerin boya ya da kimyasal maddeyle temas sonucu geçici renklenmeolabileceğini öne sürdü.
Ancak bazı bilim insanları, olayın evrimsel bir adaptasyonun işareti olabileceği görüşünde.

2024’te ABD Columbia Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırmada, Çernobil çevresinde yaşayan köpeklerin radyasyon ve toksik koşullara genetik direnç geliştirdiği belirlenmişti. Dr. Norman J. Kleiman liderliğindeki ekip, 116 köpekten alınan kan örneklerinde 400’e yakın genetik varyasyon tespit etti. Bu varyasyonların bir kısmının, ağır metaller ve radyasyon kaynaklı DNA hasarına karşı koruyucu etki gösterdiği değerlendirildi.

Araştırmalar sürüyor

Bilim insanları, mavi tüy değişiminin radyasyon, çevresel kimyasallar veya genetik faktörlerden hangisinden kaynaklandığını anlamak için bölgeden numune toplamaya hazırlanıyor.
Araştırmanın sonuçlarının önümüzdeki aylarda yayımlanması bekleniyor.