Hürmüz Boğazı yeniden trafiğe açıldı: İran geçiş şartlarını duyurdu
Lübnan'da sağlanan ateşkesin ardından dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı yaklaşık bir buçuk ay sonra ticari gemilere açıldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin duyurduğu karar sonrası küresel piyasalarda sert hareketler yaşandı.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda haftalardır süren gergin bekleyiş sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, bölgedeki ateşkes süreciyle paralel olarak boğazın tüm ticari gemilerin geçişine açıldığını ilan etti. 28 Şubat’tan bu yana kapalı olan ve dünya ekonomisini doğrudan etkileyen bu kritik su yolu, ateşkese uyulması şartıyla yeniden işlerlik kazandı. Kararın ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,7 gibi keskin bir düşüşle 90 doların altına gerilerken, altın ve gümüş fiyatlarında yükseliş gözlendi.
Boğazın açılmasıyla birlikte İran tarafı geçiş yapacak gemiler için bir dizi katı kuralı da yürürlüğe koydu. İran’ın yarı resmi haber ajansı Tasnim tarafından paylaşılan şartlara göre, boğazdan sadece sivil ticari gemilerin geçişine izin verilecek. Düşman ülkelerle bağlantılı olduğu değerlendirilen askeri gemiler ve stratejik kargo taşıyan unsurlar bu kapsamın dışında tutulacak. Ayrıca gemilerin İran yetkilileri tarafından belirlenen güvenli rotaları kullanması ve tüm geçiş süreçlerinin İran Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı ile tam koordinasyon içinde yürütülmesi zorunlu kılındı.
Boğazın fiilen kapalı kaldığı süre boyunca küresel enerji piyasalarında büyük bir arz şoku yaşanmıştı. Şubat sonunda başlayan saldırıların ardından İran’ın misilleme olarak yolu kapatmasıyla tırmanan kriz, nisan ayı başından itibaren yürütülen diplomasi trafiğiyle yumuşama evresine girdi. Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan geçici ateşkes süreçleri ve Lübnan’daki gelişmeler, Hürmüz’ün yeniden açılmasının önünü açtı. Ancak bölgedeki askeri hareketliliğin ve deniz ablukası iddialarının sürmesi nedeniyle geçişlerin ne kadar istikrarlı devam edeceği nisan sonundaki ateşkes sürelerinin dolmasıyla netlik kazanacak.