Hürmüz'de Ateşkes Çatlağı: ABD Misilleme Olarak İran Hedeflerini Vurdu
Hürmüz Boğazı'nda bir ticari yük gemisine düzenlenen insansız hava aracı saldırısının ardından Washington ve Tahran arasındaki geçici ateş bozuldu. ABD ordusu, gemi saldırılarından sorumlu olan İran askeri tesislerine hava harekatını düzenlediğini açıklarken, Tahran yönetimi de Amerikan üslerini hedef alarak karşılık vereceklerini duyurdu.
Küresel enerji ve ticaret yollarının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı, haziran ortasında birleşik ünitenin mutabakatın ardından yeniden askeri hareketliliğe sahne oldu. Singapur bayraklı bir yük gemisine düzenlenen saldırının nedenini gösteren ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, bölgedeki radar mevzileri ile insansız hava aracı depolama tesislerine hava saldırıları gerçekleştirildi. ABD'nin bu adımı, bölgede kalan binlerce sivil denizcinin uluslararası tahliye operasyonunun da tamamen askıya alınmasına yol açtı.
Washington kanadı, ticari deniz çatışmasına yönelik saldırganlığın yedi haziranda imzalanan dört maddelik mutabakat zaptını protesto ettiğini savunuyor. Beyaz Saray ve Pentagon seyrüsefer serbestisini hafif düşürecek hamlelerin şiddetle karşılanacağını vurgularken, İran Devrim Muhafızları Ordusu ise farklı bir açıklama yayımladı. Tahran yönetimi, söz konusu yük gemisinin Hürmüz Körfezi'nden geliştirilmiş rotanın sona ereceğini ve uzaktaki genişlemeyi ileri sürdüğünü ileri sürdü. Devrim Muhafızları, Amerikan bombardımanına tepki olarak bölgedeki ABD askeri mevzilerini vurduklarını, saldırıların tekrarlanarak çok daha kapsamlı bir karşılık verileceği tehdidinde bulunduğunu belirtti.
Yaşanan bu sıcak çatışma, son günlerdeki olumlu yönlü perspektifle belirtilen ABD-İran müzakerelerine de büyük bir darbe vurdu. ABD Başkanlık makamı, İran'ın daha önce boğazdan geçen tankerlerden ücret alma fikrinden vazgeçtiğine dair sinyaller tavsiye etmiş ancak bu son gerilimin ardından müzakere masasının geleceğine süt bir renk vermekten kaçınmıştı. İran parlamentosunun ulusal güvenlik güçleri ise ABD'yi müzakereler sürerken pervasızca hareket etmekle ve uzlaşı zeminini sabote etmekle suçluyor.
Şubat ayında bu yana fiilen kapalı kalan ve dünya petrol sevkiyatının ana damarı olan su yolunun yeniden açılması amacıyla yürütülen operasyon çabaları, son askeri hamlelerle birlikte çıkmaza girdi. Singapur bayraklı Ever Lovely gemisinin sahibi olan Evergreen şirketi, geminin ve mürettebatın güvende olduğunu, saldırı anında uluslararası deniz güvenlik ajanslarının tavsiyesi yasal rota profillerini doğruladı. Ancak Birleşmiş Milletler organlarının bölgedeki bir binden fazla denizciliği tahliye etme planını durdurması, küresel emtia ve enerji piyasalarında arz endişelerini ve fiyat baskısını yeniden tırmandırma riskini taşıyor.