Konut ve arsa satışına vergi takvimi netleşti: Süreyi kaçıran ceza riskiyle karşılaşacak

Ev veya arsa satışından kazanç elde eden mükellefler için beyan süreci 1 Mart'ta başlıyor. Özellikle taşınmazını 5 yıl dolmadan satanların gelir vergisi yükümlülüğü doğabileceği uyarısı yapılıyor.

Gayrimenkul alım satımından elde edilen gelirler, Gelir Vergisi Kanunu kapsamında belirli koşullarda vergiye tabi tutuluyor. Buna göre, bir konutun ya da arsanın edinildiği tarihten itibaren beş yıl geçmeden satılması halinde oluşan kazanç “değer artışı kazancı” sayılıyor ve yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekiyor.

Uzmanlara göre en kritik unsur satışın ne zaman yapıldığı. Takvim gününe göre hesaplanan 5 yıllık sürenin dolmasından önce gerçekleştirilen satışlarda, elde edilen kazanç vergilendirilirken; sürenin tamamlanmasının ardından yapılan satışlarda bu vergi ortadan kalkıyor.

Vergi sadece klasik satışlarla sınırlı değil. Bedel karşılığı yapılan devirler, takas ve trampalar, kamulaştırma işlemleri ya da taşınmazın bir şirkete sermaye olarak konulması gibi işlemler de, gerekli şartlar oluştuğunda gelir vergisi kapsamına giriyor.

Beş yıl içinde satılan konut veya arsadan elde edilen gelirler için mükelleflerin 2026 yılının mart ayında gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekiyor. Hesaplanan vergi ise mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenecek.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın verdiği örneğe göre; Aralık 2024’te 6 milyon liraya alınan bir taşınmazın Kasım 2025’te 9 milyon liraya satılması halinde, beş yıl şartı sağlanmadığı için aradaki kazanç vergiye tabi oluyor.

Öte yandan miras yoluyla edinilen ev ve arsaların satışı bu uygulamanın dışında tutuluyor. Vergi hesabında ayrıca Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) gibi güncelleme unsurları da dikkate alınıyor. Arsa üzerine inşa edilen evler, kooperatif yoluyla alınan konutlar ve kentsel dönüşüm kapsamındaki taşınmazlarda ise edinim tarihinin nasıl belirlendiği vergi yükümlülüğünü doğrudan etkileyebiliyor.