Körfez ülkeleri Ramazan'a erken girdi
Suudi Arabistan öncülüğünde birçok ülke Ramazan ayının bugün başladığını ilan ederken, Türkiye dahil çok sayıda ülke hilalin görülmediğini belirterek oruca yarın başlayacağını açıkladı. Karar, astronomi çevrelerinde yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
Suudi Arabistan, hilalin görüldüğünü duyurarak Ramazan ayının bugün itibarıyla başladığını açıkladı. Bu kararın ardından Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Yemen, Afganistan ve Filistin de oruca bugün giren ülkeler arasında yer aldı. Irak ve Lübnan’daki Sünni dini otoriteler de aynı yönde karar alarak Ramazan’ın başladığını ilan etti.
Buna karşılık Mısır, Türkiye, Endonezya, Tunus, Libya, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Ürdün, Suriye ve Umman ise hilalin gözlemlenemediğini bildirerek Ramazan’ın yarın başlayacağını duyurdu. Irak’taki en yüksek Şii dini merci kabul edilen Ali Sistani’nin ofisi de orucun yarın başlayacağını açıkladı. Filipinler, Japonya, Singapur, Fransa ve Avustralya’daki Müslüman topluluklar da aynı takvimi izleyeceklerini bildirdi.
İslam dünyasında Ramazan’ın başlangıcı, hicri takvime göre belirleniyor ve bu takvimde ayın 29 ya da 30 gün sürmesi, yeni ayın yani hilalin gözlemlenmesine bağlı. Bu nedenle her yıl bazı ülkeler arasında bir gün fark oluşabiliyor.
Bu yılki fark ise özellikle bilimsel tartışmalar nedeniyle daha dikkat çekici hale geldi. Birleşik Arap Emirlikleri’nde faaliyet gösteren Sharjah Academy for Astronomy, Space Sciences & Technology, dün hilalin en gelişmiş optik cihazlarla dahi görülmesinin mümkün olmadığını açıkladı. Abu Dabi merkezli International Astronomical Center’in direktörü Muhammed Odeh de benzer şekilde, ne Suudi Arabistan’da ne de BAE’de hilalin görülebileceğini savundu.
İngiltere’de İslami takvim üzerine çalışmalar yürüten New Crescent Society’nin kurucusu İmad Ahmed ve HM Nautical Almanac Office de Ortadoğu, Asya, Afrika ve Avrupa genelinde hilalin dün gözlemlenmesinin astronomik olarak imkansız olduğunu belirten değerlendirmeler yayımladı.
Buna rağmen Suudi Arabistan, resmi Umm al-Qura takviminde Ramazan’ın bugün başlayacağını öngörmüş ve yetkili makamlar da hilalin görüldüğünü ilan etmişti. Körfez ülkelerinin büyük bölümü geleneksel olarak Suudi Arabistan’ın bu duyurusunu esas aldığı için oruca bugün başladı.
Uzmanlara göre bu tür farklılıklar, hicri takvimin gözleme dayalı yapısından kaynaklanıyor ve Ramazan’ın başlangıcı her yıl benzer tartışmalara sahne olmaya devam ediyor.