SGK'dan sahte sigortalılığa sıkı takip: Tespit edilirse emeklilik siliniyor

Sosyal Güvenlik Kurumu denetimlerini artırdı. Çalışmadan sigortalı gösterilenler, paravan şirket üzerinden prim yatıranlar ve usulsüz bildirim yapanlar için hem emeklilik iptali hem de faiziyle geri ödeme süreci başlatılıyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), son dönemde “sahte sigortalılık” uygulamalarına karşı kapsamlı bir denetim süreci yürütüyor. Kurumun incelemelerinde, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişiler ile paravan şirketler üzerinden yapılan prim bildirimleri öne çıkıyor.

Hürriyet yazarı Noyan Doğan, SGK’nın hangi yöntemleri sahte sigortalılık kapsamında değerlendirdiğini ayrıntılarıyla kaleme aldı. Buna göre en sık karşılaşılan yöntem, emeklilik için prim günü eksik olan kişilerin, bir tanıdığının iş yerinde çalışıyormuş gibi gösterilmesi. Bu durumda prim ödemeleri sigortalı tarafından karşılanıyor ancak resmi kayıtlarda işveren tarafından yatırılmış gibi gösteriliyor.

Denetimlerde dikkat çeken bir diğer yöntem ise yalnızca sigortalı göstermek amacıyla kurulan paravan şirketler. Gerçekte ticari faaliyeti bulunmayan, hatta bazen adresi dahi fiilen mevcut olmayan bu şirketler üzerinden prim bildirimi yapıldığı belirtiliyor. Bazı kişilerin bilinçli olarak bu yola başvurduğu, bazılarının ise farkında olmadan bu sistemin içine girdiği ifade ediliyor.

Hamilelik döneminde sağlık hizmetlerinden yararlanmak veya doğum sonrası iş göremezlik ödeneği almak amacıyla kısa süreli sigortalı gösterilme, Bağ-Kur’lu olup daha yüksek maaş için kendini SSK’lı gibi bildirme ya da protez ve benzeri sağlık giderlerini karşılatmak için sigorta kaydı oluşturma da riskli yöntemler arasında sayılıyor.

SGK verilerine göre yalnızca 2024 yılında 2 bini aşkın sahte işyeri ve yaklaşık 97 bin sahte sigortalı tespit edildi. Son beş yılda belirlenen toplam sahte sigortalı sayısının ise 650 bini aştığı belirtiliyor.

Sahte sigortalılığın tespiti halinde süreç oldukça ağır işliyor. İlgili kişinin sigortalılık süresi ve prim günleri iptal ediliyor, yatırılan primler iade edilmiyor. Eğer kişi bu yolla emekli olmuşsa aylığı kesiliyor ve bugüne kadar ödenen maaşlar yasal faiziyle birlikte geri talep ediliyor. Sahte sigortalılık süresince karşılanan sağlık harcamaları, iş göremezlik ödenekleri ve diğer sosyal yardımlar da tahsil ediliyor.

Ayrıca hem sigortalı hem de bu işlemi yapan işveren hakkında adli süreç başlatılabiliyor. Usulsüzlükte rolü bulunan işverenlere yüksek idari para cezaları uygulanırken, bazı durumlarda hapis istemiyle dava açılabildiği belirtiliyor.

Uzmanlar, kısa vadeli kazanç amacıyla yapılan bu tür girişimlerin uzun vadede ciddi mali ve hukuki sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.