Vatandaşlık maaşı için model netleşiyor
Geliri belirli seviyenin altında kalan hanelere, devlet tarafından fark tamamlama desteği verilmesi planlanıyor. Pilot uygulamanın 2026'da başlaması öngörülüyor.
Dar gelirli hanelere yönelik hazırlanmakta olan “vatandaşlık maaşı” düzenlemesinin çerçevesi netleşmeye başladı. Yeni sistem, kişi başına düşen geliri belirlenen eşik değerin altında kalan ailelerin yaşam standartlarını artırmayı hedefliyor. Model, sosyal yardım mekanizmasını tek kalem altında toplayarak daha sürdürülebilir bir destek yapısı oluşturmayı amaçlıyor.
Uygulamadan yararlanmak için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve hanenin toplam gelirinin belirlenmiş sınırın altında bulunması şartı aranacak. Bu sınır için asgari ücretin üçte biri gibi oranlar üzerinde duruluyor. Ayrıca hane içinde çalışan olmaması ya da toplam gelirin asgari ücret seviyesini karşılamaması gibi kriterlerin de değerlendirileceği ifade ediliyor.
Sistem, sabit bir maaş vermek yerine “gelir tamamlama” mantığıyla işleyecek. Belirlenen gelir seviyesinin altında kalan hanelere, devlet aradaki fark kadar destek sağlayacak. Örneğin sınır 20 bin TL olarak belirlenirse ve bir hanenin geliri 16 bin TL ise, 4 bin TL tutarında tamamlama ödemesi yapılacak. Bu nedenle ödenecek tutar, hanenin gelir durumuna, kişi sayısına ve diğer kriterlere göre her ay değişebilecek.
Yeni modelin 2026 yılında uygulamaya alınması planlanıyor. 2025 boyunca hazırlık, planlama ve kapsamlı veri toplama sürecinin yürütülmesi öngörülüyor. Ancak başvuruların nereden yapılacağı, e-Devlet üzerinden mi yoksa sosyal yardım birimleri aracılığıyla mı gerçekleştirileceği henüz netleşmiş değil.
Ödeme miktarlarının nasıl belirleneceği, mevcut sosyal yardımlarla çakışmaların nasıl önleneceği ve farklı gelir durumlarının hangi ölçütlerle değerlendirileceği gibi birçok detay üzerinde çalışmalar sürüyor. Yoksulluk sınırı ya da asgari ücret düzeyi üzerinden bir kıstas belirlenmesi, bu seviyenin altında kalan hanelere değişken oranlarda destek sağlanması gündemde. Geliri olmayan aileler için ise iş bulunana kadar belirlenen gelir seviyesine kadar tamamlama desteği verilmesi planlanıyor.