Washington'dan Münih'te Avrupa'ya sert uyarı: Güçlü olun ya da geride kalın

Münih Güvenlik Konferansı'nda ABD'li yetkililerin verdiği mesajlar, Washington ile Avrupa arasındaki stratejik mesafenin giderek açıldığını ortaya koydu. ABD tarafı, zayıf müttefikler yerine daha iddialı ve sorumluluk alan bir Avrupa görmek istediğini açık şekilde dile getirdi.

ABD’nin Münih Güvenlik Konferansı’ndaki tutumu, transatlantik ilişkilerde yeni bir dönemin kapıda olduğuna işaret etti. ABD’li diplomatların Avrupalı muhataplarına verdikleri mesajlarda, mevcut küresel düzenin artık savunulacak bir çerçeve sunmadığı vurgulandı.

ABD merkezli Politico’ya konuşan eski bir Avrupalı yetkili, Amerikalı temsilcilerin kendilerine açık biçimde “ABD zayıf ortaklar istemiyor, eski düzeni savunmayı bırakın” dediğini aktardı. Aynı yetkili, Washington ile Avrupa arasında kalan ortak zeminin artık tarihsel bağlar, sınırlı güvenlik çıkarları ve ortak bir medeniyet anlayışıyla sınırlı hale geldiğini söyledi. Bu tablo, iki taraf arasındaki mesafenin ne kadar büyüdüğünü de ortaya koyuyor.

Konferans boyunca yapılan görüşmelerde, ABD’nin Avrupa’ya bakışında temel bir değişiklik olup olmadığı da tartışıldı. Bir düzineden fazla Avrupalı yetkili, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıklamalarına rağmen Washington’un Avrupa politikasında köklü bir yön değişimi olmadığı yönünde kaygı taşıdıklarını dile getirdi.

Daha önce Financial Times, ismi açıklanmayan bir Alman diplomata dayandırdığı haberinde, Rubio’nun “eski dünya artık yok” şeklindeki ifadelerinin Avrupa başkentlerinde olumlu karşılanmadığını yazmıştı. Haberde, bu sözlerin müttefiklerden çok Amerikan kamuoyuna hitap ettiği yorumuna yer verilmişti.

Rubio ise Münih’te yaptığı konuşmada, ABD ile Avrupa arasındaki görüş ayrılıklarının Washington’un Avrupa’nın geleceğine dair duyduğu derin kaygılardan kaynaklandığını savundu. ABD’nin güçlü bir Avrupa’dan yana olduğunu belirten Rubio, iki tarafın kaderlerinin her zaman birbirine bağlı kalacağına inandığını ifade etti.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’ya yönelik eleştirileri de bu arka planın önemli bir parçası. Trump, NATO üyelerinin savunma harcamalarını yetersiz bulduğunu sık sık dile getirerek, tüm müttefiklerin bu harcamaları gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ine çıkarmasını talep ediyor. Bu çağrılar, Washington’un Avrupa’dan daha fazla yük üstlenmesini beklediğinin bir başka göstergesi olarak değerlendiriliyor.