Yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS'tan Güneş'e dev gaz jeti
Yeni yayımlanan teleskop görüntüleri, Güneş Sistemi'nin dışından gelen yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS'ınGüneş'e doğru dev bir gaz ve toz jeti (püskürtüsü) fırlattığını ortaya koydu. Bilim insanlarına göre bu, tamamen doğal bir kuyruklu yıldız davranışı.
Haziran sonunda keşfedilip Temmuz ayında NASA tarafından doğrulanan 3I/ATLAS, Güneş Sistemi’ne giren üçüncü yıldızlararası cisim olma özelliğini taşıyor. Çapının 5 ila 11 kilometre arasında olduğu tahmin edilen cisim, şu ana kadar gözlemlenen en büyük ve en yaşlı yıldızlararası ziyaretçi olarak kabul ediliyor.
Doğal bir kuyruklu yıldız davranışı
Kanarya Adaları’ndaki Teide Gözlemevi’nde bulunan İkiz 2 Metre Teleskobu (TTT) ile Ağustos ayında çekilen yeni görüntüler, 3I/ATLAS’ın doğal kökenini destekleyen güçlü kanıtlar sundu. Görsellerde, cismin çekirdeğinin çevresinde parlak bir toz halkası ve Güneş yönüne uzanan mor renkli bir jet boşluğu dikkat çekiyor.
Astrofizikçi Miquel Serra-Ricart, gözlemlenen bu yapının olağan olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Bu tamamen doğal bir durum. Kuyruklu yıldızlarda jetler Güneş’e doğru, kuyruk ise Güneş’in tersi yönüne uzanır.”
10 bin kilometrelik kozmik püskürtü
Serra-Ricart’a göre 3I/ATLAS’tan çıkan jetin uzunluğu yaklaşık 10 bin kilometreye ulaşıyor. Jetin büyük ölçüde toz parçacıkları ve karbondioksitten oluştuğu, James Webb Uzay Teleskobu tarafından Ağustos ayında tespit edilen gaz bulutuyla da uyumlu olduğu belirtiliyor.
Kuyruklu yıldızlar Güneş’e yaklaştıkça yüzeylerindeki buz tabakaları ısınarak buharlaşıyor ve buharlaşma sonucu güçlü gaz akımları ortaya çıkıyor. Bu süreç, cismin yüzeyinden Güneş yönüne doğru uzanan dev bir jet oluşmasına yol açıyor.
Güneş’e en yakın geçiş 29 Ekim’de
3I/ATLAS, 3 Ekim’de Mars yakınından geçti ve 29 Ekim’de Güneş’e en yakın noktasına (perihelion) ulaşacak. Şu anda Güneş’in arka tarafında bulunduğu için Dünya’dan gözlemlenemiyor. Ancak Kasım ortasında yeniden görünür hâle geldiğinde, gökbilimciler bu yıldızlararası misafirin Güneş yakın geçişi sonrası yapısında ne gibi değişiklikler olduğunu inceleme fırsatı bulacak.
“Uzaylı aracı değil, kozmik bir misafir”
Bazı araştırmacılar, cismin “dünya dışı bir keşif aracı” olabileceğini öne sürse de, bilim insanlarının büyük çoğunluğu bunun doğal bir kuyruklu yıldız olduğunda hemfikir.
Uzmanlara göre 3I/ATLAS, hem yapısı hem de davranışıyla şimdiye kadar gözlemlenen en ilginç yıldızlararası cisimlerden biri olmaya devam ediyor; ancak o, “uzaylı bir araç” değil, yalnızca evrenin derinliklerinden gelen doğal bir ziyaretçi.