ABD İran'ı Vurdu: Orta Doğu'da savaşın yeni perdesi açıldı

ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla havalanan B-2 stratejik bombardıman uçakları, İran’ın Fordo Nükleer Tesisi’ni hedef aldı. Tomahawk füzeleriyle Natanz ve İsfahan’daki diğer stratejik nükleer altyapı da vuruldu. Bu gelişmelerle birlikte, İran-İsrail hattında süregelen çatışmalar artık doğrudan bir ABD müdahalesine dönüşmüş oldu.

"Sahada savaş öncesi tüm işaretler vardı"

Beykent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kemal Olçar, saldırıdan günler önce bölgede olağandışı hareketliliğin başladığını hatırlattı. ABD’nin uçak gemilerini pozisyonlandırması, Körfez’deki gemilerin yer değiştirmesi, tahliyeler ve hatta bölgeye kan stoku gönderilmesi gibi detayların açık bir operasyon hazırlığını işaret ettiğini vurguladı.

"ABD’nin askeri varlıkları artık hedefte"

ABD’nin doğrudan saldırısıyla birlikte Irak ve Körfez’deki Amerikan üslerinin risk altında olduğunu belirten Olçar, İran’ın yanı sıra Lübnan Hizbullahı, Haşdi Şabi gibi Şii grupların da devreye girebileceğini ifade etti. “Basra Körfezi’nden Irak’a kadar tüm Amerikan varlıkları artık meşru hedef” uyarısında bulundu.

Rusya ve Çin sahaya dolaylı mı inecek?

Uzmanlara göre, İran’a yönelik bu saldırılar yalnızca bölgesel değil, küresel bir krizi tetikleyebilir. Çin’in İran’dan ucuz enerji temin ettiği, Kuşak-Yol projesinin İran’dan geçtiği ve Rusya’nın Ortadoğu’daki nüfuzunun tehlikeye gireceği göz önüne alındığında, her iki ülkenin de Tahran’a doğrudan olmasa da dolaylı yollardan destek vermesi bekleniyor.

Olçar’a göre Rusya hava savunması konusunda İran’a yardım edebilirken, Çin ise radar sistemleri, siber güvenlik ve altyapı onarımında aktif rol alabilir.

“İran bölünürse Çin ve Rusya büyük kaybeder”

Uluslararası kamuoyunda, İran’ın olası bir müdahale sonucu birkaç parçaya bölünebileceği konuşuluyor. Olçar bu senaryoyu Çin ve Rusya için “kâbus” olarak nitelendirdi:

“Bölünmüş bir İran, Çin’in enerji güvenliğini ve ticaret yollarını tehdit eder. Rusya da Ortadoğu’daki stratejik nüfuzunu kaybeder. Bu yüzden her iki ülke, bu parçalanmaya engel olmak isteyecektir.”

Türkiye'nin rolü ne olacak?

Saldırıların Türkiye’ye etkilerini de değerlendiren Olçar, bölgedeki istikrarın Türkiye'nin güvenlik ve ekonomik çıkarları açısından kritik olduğunu vurguladı. Ankara'nın uzun süredir Orta Doğu’da toprak bütünlüğü ve egemenlik vurgusu yaptığını hatırlattı. İran’daki Türk nüfus ve PKK’nın İran kolu PJAK'ın olası silahlanma ihtimali ise Ankara’nın dikkatle izlemesi gereken başlıklar arasında.

Savaş Körfez’e sıçrar mı?

Uzmanlara göre, ABD İsrail üzerinden gerilimi tırmandırmaya devam edebilir. Çin ve Rusya ise İran üzerinden dolaylı bir savaş stratejisi izleyebilir. Savaşın Suudi Arabistan, BAE gibi Körfez ülkelerine sıçraması hâlinde, enerji fiyatları ve küresel ticaret ciddi şekilde etkilenebilir.

“Bu noktada kısa süreli bir duraklama olabilir. Ancak İran’ın masaya oturması düşük ihtimal. Çatışmaların sürmesi ve daha geniş bir coğrafyaya yayılması kuvvetle muhtemel.”