Türkiye’nin en önemli tarihçilerinden biri olarak kabul edilen Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın vefat haberi akademi dünyası ve kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Tarih, kültür ve medeniyet üzerine yaptığı çalışmalarla geniş kitlelere ulaşan Ortaylı, özellikle gençlere dünyayı tanımaları için okumak kadar gezmenin de önemli olduğunu vurguluyordu.
Birçok konuşmasında “görmeden ölmeyin” diyerek gençlere çeşitli şehirleri tavsiye eden Ortaylı, farklı coğrafyaları tanımanın insanın düşünce dünyasını geliştirdiğini ifade ediyordu. Ortaylı’ya göre insan, dünyayı gezip gördükçe daha olgun bir bakış açısına sahip oluyor ve kendi tarihini daha iyi kavrayabiliyor.
Gençlere önerdiği şehirler
Ortaylı’nın sık sık dile getirdiği öneriler arasında ilk sırada İstanbul yer alıyordu. Gençlerin İstanbul’un özellikle sur içindeki tarihi dokusunu tanımaları gerektiğini söyleyen Ortaylı, Topkapı Sarayı, Yerebatan Sarnıcı ve Süleymaniye Camii gibi tarihi yapıların mutlaka görülmesi gerektiğini vurguluyordu.
Ortaylı’nın önerdiği şehirler arasında ikinci sırada Roma bulunuyordu. Roma’nın yürüyerek keşfedilmesi gereken bir şehir olduğunu belirten Ortaylı, kentin tarihi dokusunun ancak sokak sokak gezilerek anlaşılabileceğini ifade ediyordu.
Tarihçinin özellikle önerdiği bir diğer şehir ise Sankt Petersburg idi. Ortaylı, bu şehirde Ermitaj Müzesi, Zooloji Müzesi ve Ruski Müzesi gibi önemli kültür merkezlerinin görülmesi gerektiğini dile getiriyordu.
Doğu medeniyetini anlamak isteyenlerin ise İsfahan ve Kahire şehirlerini mutlaka ziyaret etmesi gerektiğini söyleyen Ortaylı, bu şehirlerin tarihi miraslarını büyük ölçüde koruduklarına dikkat çekiyordu.
Türkiye için önerdiği tarih rotaları
Ortaylı, Türkiye’nin de medeniyetler açısından eşsiz bir coğrafya olduğunu sık sık vurguluyordu. Ona göre Anadolu adeta bir açık hava müzesi niteliği taşıyor.
Bu kapsamda özellikle Söke Havzası’nda bulunan Efes Antik Kenti, Didim Apollon Tapınağı, Milet Antik Kenti ve Priene Antik Kenti’nin görülmesi gerektiğini söylüyordu.
Ortaylı ayrıca Orta Anadolu’da Göreme, Boğazköy Hattuşa ve Alacahöyük gibi tarihi merkezlerin ziyaret edilmesini tavsiye ediyordu.
Akdeniz bölgesinde ise Side Antik Kenti, Aspendos Tiyatrosu, Termessos Antik Kenti ve Sagalassos Antik Kenti gibi önemli kültür miraslarının mutlaka görülmesi gerektiğini belirtiyordu.
Tarih ve kültür üzerine yaptığı çalışmalarla geniş bir etki bırakan İlber Ortaylı, geride bıraktığı eserleri ve fikirleriyle Türkiye’nin akademik ve kültürel hayatında önemli bir iz bıraktı.
