Katar'dan tarihi itiraf: Washington-Tahran hattında milyar dolarlık pazarlık
Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında kapalı kapılar ardında yürütülen diplomatik satrançta asıl büyük koz deşifre oldu. Katar ve Pakistan'ın arabuluculuk koltuğunda oturduğu gizli müzakerelerde, Tahran yönetiminin dünya bankalarında bloke edilen milyarlarca dolarlık mali varlığının serbest bırakılması konusunun masadaki en kritik pazarlık maddesi olduğu resmen açıklandı.
Gelişmeyi dünya kamuoyuna duyuran Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majid el-Ansari, düzenlediği basın toplantısında mutabakat zaptının perde arkasına dair net konuştu. Gazetecilerin dondurulan fonların akıbetine yönelik ısrarlı sorularını yanıtlayan Ansari, taraflar arasındaki görüşmelerde İran'ın mali kaynaklarının geleceğinin baştan sona en kapsamlı şekilde ele alınan başlık olduğunu teyit etti. Bu kritik itiraf, iki süper güç arasındaki diplomatik trafiğin sadece bölgesel güvenlik, seyrüsefer özgürlüğü ya da askeri dengelerden ibaret olmadığını, arka planda devasa bir finansal ve ekonomik hesaplaşmanın döndüğünü net bir şekilde kanıtladı.
Mali varlıklar konusunda tarafların nasıl bir formül üzerinde el sıkıştığına dair detay vermekten kaçınan Katarlı sözcü, sürecin son derece hassas bir zeminde ilerlediğini hatırlattı. Doha yönetimi, mutabakatın resmi içeriğinin ve üzerinde uzlaşılan maddelerin dünya kamuoyuna ilan edilmesi için İsviçre'deki tarihi buluşmaya işaret etti. Sözcü Ansari, 19 Haziran'da Cenevre kentinde yapılması planlanan resmi imza töreninden önce metnin detaylarını paylaşmanın diplomatik kurallara aykırı olacağını ifade etti.
İran'ın başta Asya ve Avrupa olmak üzere küresel bankacılık sisteminde mahsur kalan milyarlarca dolarlık enerji geliri, uzun yıllardır ABD yaptırımlarının en güçlü kırbaçlarından biri olarak kullanılıyordu. Tahran yönetimi, ülkedeki ağır ekonomik darboğazı atlatabilmek için bu fonların acilen erişime açılmasını ve yaptırım prangalarının gevşetilmesini her müzakerenin ön şartı olarak öne sürüyor. Washington ise bu devasa bütçeyi, bölgedeki nükleer programı ve askeri hareketliliği frenlemek adına elindeki en büyük koz olarak tutuyordu. Uluslararası ilişkiler uzmanları, İsviçre'deki imza töreninde bu fonların serbest bırakılması yönünde atılacak tek bir adımın bile küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu'daki güç dengelerini kökten sarsabileceğini öngörüyor.