Her yıl olduğu gibi bu yıl da aynı noktadayız: Asgari ücret konuşuluyor, rakamlar havada uçuşuyor, masaya oturan herkes kendi penceresinden bir şeyler söylüyor. Fakat masada unuttuğumuz bir şey var; o masada aslında bir hayatın bütçesi konuşuluyor. Bir evin akşam yemeği, bir öğrencinin servis parası, bir annenin market filesi, bir babanın ay sonu hesabı… Yani tabeladaki rakamdan çok daha fazlası.
Bugün 22 bin lira civarında olan asgari ücret, yıl boyunca yaşanan art arda zamların altında ezildi. Eskiden maaş yetmezdi, şimdi “maaş yetişmiyor” dönemindeyiz. Etiketler, maaştan daha hızlı koşuyor. İnsanların beklentisi haklı; çünkü artık zam bir lütuf değil, nefes alma alanı haline geldi.
Komisyonda konuşulan rakamlar belli. %25, %30, hatta %35 senaryoları dillendiriliyor ama buradaki mesele sadece yüzde değil. Yüzde kaç olursa olsun, o artışın mutfağa girip girmediği önemli. Bugün 27 bin lira da olsa, 30 bin lira da olsa, eğer kira 15 bine dayanmışsa, temel gıda kalemleri aylık 8–10 bin lirayı buluyorsa, maaş hâlâ ay sonunu değil, ayın ortasını bile zor görüyor demektir.
Benzer bir tablo emeklilerde daha ağır yaşanıyor. Çünkü emeklinin geliri sabit, gideri hareketli. Aylık 12–15 bin lirayla geçinmeye çalışan milyonlarca insan için zammın adı değil, etkisi önemli. 2026 için yapılacak artışın, sadece enflasyon farkı değil; telafi eden bir adım olması şart.
Olası zam senaryoları:
• %20 zam: 26.524 TL
• %25 zam: 27.630 TL
• %30 zam: 28.735 TL
• %35 zam: 29.840 TL
• %40 zam: 30.945 TL
Ama bu senaryoların ötesinde daha sert bir analiz var: Hesaba göre 2025’in tamamında sabit kalan 22.104 TL’lik asgari ücret, yıl sonunda %30 satın alma gücü kaybetmiş durumda. Üzerine 2026 için OVP’de öngörülen %16 eklenince, asgari ücretin en az 33.333 TL’den başlaması gerektiğini söylüyor. Bu hesap bile dört kişilik bir aile için hâlâ yoksulluk sınırına ulaşmaya yetmiyor.
Memur ve memur emeklisinin zammı da şekillenmeye başladı
Kasım ayı itibarıyla kümülatif enflasyon farkı yüzde 11,21. Toplu sözleşme zammı olan yüzde 11 eklendiğinde toplam zam oranı %17,57 oluyor.
Böylece:
• En düşük memur maaşı: 43.726 TL → 60.366 TL
• En düşük memur emeklisi: 27.651 TL
• En düşük SSK ve BAĞ-KUR emeklisi: 16.881 TL → 18.773 TL
Kısacası herkesin cebinde aynı soru var
Gerçek şu ki, maaş ne kadar artarsa artsın, mutfak zammı daha hızlı çalıştığı sürece çalışan da emekli de nefes almakta zorlanacak. Ekonominin dili teknik olabilir; ama vatandaşın dili açıktır, nettir: “Aldığım maaşla ayı çevirebiliyor muyum?” Eğer yanıt tereddütlü ise, masadaki hiçbir rakam gerçeğin karşılığı değil.
